Pyŏksong Chiŏm
2026-01-12Wstęp
Pyŏksong Chiŏm, urodzony w 1464 roku i zmarły w 1534 roku, był jednym z wybitnych koreańskich mistrzów sŏn, którego życie i nauki miały istotny wpływ na rozwój buddyzmu w Korei. Jako uczeń mistrza Pyŏkkye Chŏngsima, Chiŏm miał za zadanie nie tylko kontynuować tradycje buddyjskie, ale także przekształcać je w kontekście zmieniającego się społeczeństwa koreańskiego. Jego biografia ukazuje nie tylko duchowy rozwój, ale również zmagania z rzeczywistością społeczną swojego czasu. W artykule przedstawimy jego życie, nauki oraz znaczenie w kontekście buddyzmu zen w Korei.
Początki życia
Początkowo Pyŏksong Chiŏm był wojskowym, który zasłużył się podczas tzw. „północnej wyprawy” w 1491 roku, dowodzonej przez generała Hojonga. W trakcie tej kampanii wykazał się niezwykłą odwagą i został odznaczony za swoje wojenne zasługi. Mimo uznania, Chiŏm zaczął kwestionować sens życia opartego na walce. W swoim liście po ceremonii odznaczenia pisał: „Jakaż szkoda, że człowiek urodzony na tym świecie nie może znaleźć swojego pierwotnego umysłu, a zajmuje się tylko walką za walką. I [zostaje] uhonorowany wojennymi zasługami, ale jakżeż sława jest zwiewna.” Te refleksje doprowadziły go do decyzji o porzuceniu kariery wojskowej i poszukiwaniu głębszego sensu życia poprzez nauki buddyjskie.
Droga do oświecenia
W wieku 28 lat Chiŏm przyjął święcenia mnicha buddyjskiego. Jego pierwszym nauczycielem był mistrz Yŏnhŭi z góry Kyerong, gdzie zgłębiał tajniki nagłego oświecenia. Po pewnym czasie kontynuował naukę u mistrza Chojŭnga na górze Kyeryong. Jednak to spotkanie z mistrzem Pyŏkkye Chŏngsima miało kluczowe znaczenie dla jego duchowego rozwoju. Chŏngsim w tym czasie przebywał w jaskini na górze Hwangak, gdzie prowadził życie ascetyczne, utrzymując się ze sprzedaży drewna opałowego.
Chiŏm postanowił odnaleźć swojego mistrza i prosić o nauki sŏnu. Jednak Chŏngsim był oporny na przyjęcie nowego ucznia, wymyślając różne preteksty do odmowy. Po trzech latach oczekiwań i zniechęcenia Chiŏm zdecydował się odejść bez czekania na powrót mistrza. Gdy Chŏngsim dowiedział się o jego odejściu, stwierdził: „To nieprawda, że nic mu nie mówiłem, tylko on mnie nie słuchał.” Ta sytuacja pokazuje determinację Chiŏma oraz wytrwałość w dążeniu do oświecenia.
Osiągnięcie oświecenia
Sytuacja zmieniła się, gdy Chŏngsim postanowił odnaleźć Chiŏma. Zobaczył go schodzącego z góry i zawołał jego imię. Gdy Chiŏm podniósł głowę, mistrz uniósł pięść i krzyknął: „Daję ci mój sŏn!” Ten moment stał się przełomowy w życiu Chiŏma – ujrzawszy gest mistrza oraz usłyszawszy jego słowa, osiągnął stan oświecenia. Po tym doświadczeniu wrócił do swojego nauczyciela, aby podziękować za dar oświecenia.
Przez następne pięć lat Chiŏm podróżował po Korei, ucząc innych i dzieląc się swoim doświadczeniem duchowym. W 1508 roku nauczał w klasztorze Myogilsang w górach Diamentowych. Jego nauki skupiły się na istocie praktyki sŏnu oraz wewnętrznym poszukiwaniu prawdy.
Prześladowania buddyzmu
W obliczu nasilających się prześladowań buddyzmu w Korei od 1520 roku Pyŏksong Chiŏm musiał ukrywać się na górze Chiri. W tym trudnym okresie kontynuował swoją praktykę medytacyjną oraz studiowanie tekstów buddyjskich. Podczas pobytu na górze Diamentowej zapoznał się z dziełem Dahui yulu mistrza chan Dahui Zonggao i osiągnął drugie urzeczywistnienie.
W późniejszych latach życia przebywał na górze Suguk, gdzie czytał Sutrę Lotosu. Jego wykład dotyczący roli „właściwych środków” (upaya) pokazał jego głębokie zrozumienie natury nauk Buddy: „Będąc ignorantem człowiek odrzuca swoje własne światło i kontynuuje trasmigrację.” To przesłanie podkreślało znaczenie wewnętrznego poszukiwania prawdy oraz odnalezienie pierwotnego umysłu jako klucza do otwarcia tajemnic nirwany.
Śmierć i dziedzictwo
Po wygłoszeniu ostatniej mowy Pyŏksong Chiŏm poprosił służącego o filiżankę herbaty. Po jej wypiciu wrócił do swojej celi i zamknął drzwi. Uczniowie znaleźli go martwego kilka dni później, siedzącego w pozycji medytacyjnej – symbolizującym pełne połączenie z jego praktyką i naukami.
Jego najważniejszym spadkobiercą Dharmy był Puyong Yŏnggwan, który kontynuował tradycje sŏn przekazane przez Chiŏma. Oprócz przekazu ustnego stworzył również pisemną pracę noszącą tytuł „Cztery zestawy” (Sajip), która gromadziła teksty sŏnu dla praktykujących mnichów.
Znaczenie Pyŏksonga Chiŏma
Pyoksong Chiom jest uważany
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).